Khi kiểm tra tốc độ website bằng công cụ của Google, nhiều chủ cửa hàng gặp lời khuyên "Phân phát hình ảnh ở định dạng mới" và thấy nhắc đến ảnh WebP. WebP là gì, có phải đổi hết ảnh không, ảnh đổi rồi có bị mờ không? Bài này trả lời theo dạng hỏi – đáp, đi từ khái niệm đến cách làm. Nếu bạn muốn đọc về cách giảm dung lượng ảnh nói chung (cắt kích thước, nén trước khi đăng), hãy xem bài nén ảnh cho website; bài này chỉ tập trung vào chuyện định dạng.

Ảnh WebP là gì?

WebP là một định dạng ảnh do Google phát triển, dành riêng cho web. Cũng như JPEG, PNG hay GIF, nó là một cách "đóng gói" dữ liệu ảnh, chỉ khác là cách nén hiện đại hơn. Một file WebP có đuôi .webp.

WebP làm được những gì?

  • Nén mất dữ liệu (giống JPEG): hợp cho ảnh chụp sản phẩm, món ăn, không gian cửa hàng.
  • Nén không mất dữ liệu (giống PNG): hợp cho logo, ảnh chụp màn hình, hình có chữ.
  • Nền trong suốt: như PNG, dùng cho logo đặt lên nền màu.
  • Ảnh động: như GIF, nhưng thường nhẹ hơn nhiều.

Nói gọn, một định dạng WebP làm được việc của cả ba định dạng cũ.

So sánh ảnh WebP với JPEG, PNG và GIF: hợp với loại ảnh nào, nền trong suốt, ảnh động, khả năng hiển thị
Bảng so sánh tính năng chung do WebCut tổng hợp; không phải kết quả đo dung lượng.

WebP nhẹ hơn JPEG bao nhiêu?

Không có con số cố định. Mức tiết kiệm phụ thuộc vào từng ảnh và mức chất lượng bạn chọn. Trong thực tế, cùng một ảnh, cùng kích thước, bản WebP thường nhẹ hơn rõ rệt so với JPEG hoặc PNG mà mắt thường khó thấy khác biệt. Cách chắc chắn nhất là tự thử: đổi vài ảnh trên website của bạn, so dung lượng hai file và mở cạnh nhau trên điện thoại.

Ảnh nhẹ hơn thì được gì?

  • Trang tải nhanh hơn, nhất là khi khách dùng 4G ở nơi sóng yếu.
  • Tốn ít dung lượng hosting hơn nếu website có nhiều ảnh sản phẩm.
  • Điểm tốc độ trên các công cụ kiểm tra tốt hơn; tốc độ là một trong nhiều yếu tố ảnh hưởng trải nghiệm và thứ hạng.

Trình duyệt nào hiển thị được WebP?

Các trình duyệt phổ biến hiện nay đều hiển thị được WebP: Chrome, Cốc Cốc, Edge, Firefox, Safari trên iPhone và máy Mac đời mới. Chỉ những máy rất cũ, chưa cập nhật nhiều năm mới có thể gặp vấn đề. Nếu website của bạn có nhiều khách dùng máy cũ, đơn vị làm web có thể cấu hình để trình duyệt cũ tự nhận bản JPEG dự phòng.

Khi nào nên dùng, khi nào vẫn giữ JPEG, PNG?

Nên dùng WebP

  • Ảnh hiển thị trên website: ảnh sản phẩm, ảnh banner, ảnh bài viết, thư viện ảnh.
  • Logo, biểu tượng có nền trong suốt (WebP không mất dữ liệu).

Vẫn giữ JPEG, PNG

  • Ảnh gốc lưu trữ: luôn giữ bản gốc chất lượng cao, đổi sang WebP chỉ là bản để đăng web.
  • Ảnh gửi cho nhà in, gửi cho khách qua email hoặc Zalo: một số phần mềm, máy in cũ không mở được WebP.
  • Ảnh chia sẻ link (ảnh xem trước khi dán link lên Facebook, Zalo): JPEG hoặc PNG vẫn là lựa chọn an toàn nhất.

Đổi ảnh sang WebP như thế nào?

Website dùng WordPress hoặc có trang quản trị

Nhiều hệ thống quản trị có sẵn tùy chọn hoặc tiện ích tự tạo bản WebP khi bạn tải ảnh lên. Hỏi đơn vị làm web xem website của bạn đã có chưa; nếu có, bạn cứ tải ảnh JPEG như bình thường.

Tự đổi trước khi đăng

  • Công cụ trên trình duyệt như Squoosh (miễn phí, ảnh xử lý ngay trên máy) cho phép chọn WebP và kéo thanh chất lượng, xem trước kết quả.
  • Phần mềm chỉnh ảnh phổ biến hiện nay phần lớn đã cho "Lưu thành" hoặc "Xuất" ra WebP.

Ba lưu ý khi đổi

  1. Cắt đúng kích thước hiển thị trước, rồi mới đổi định dạng. Một ảnh 4000 điểm ảnh đổi sang WebP vẫn nặng hơn cần thiết.
  2. Đặt tên file rõ nghĩa (banh-mi-thit-nuong.webp, không phải IMG_2031.webp) và viết thẻ alt, như bài đặt tên ảnh và thẻ alt đã hướng dẫn.
  3. Đổi tên file thì đổi cả đường dẫn trong trang. Nếu chỉ đổi file mà quên sửa liên kết, ảnh sẽ không hiện.

Nếu bạn đang làm website mới, có thể yêu cầu ngay từ đầu: ảnh đăng web được tự động tối ưu. Các gói ở trang làm website cho cửa hàng Quảng Ngãi của WebCut đều có chuẩn mobile, và đây là câu hỏi đáng đặt ra với bất kỳ đơn vị nào.

Không chắc ảnh trên website của bạn đã tối ưu chưa? Nhắn Zalo 0947805184 hoặc gọi 0947588971, WebCut xem giúp và gợi ý cách làm.

Câu hỏi thường gặp

Đổi sang WebP có làm ảnh mờ đi không?

Ở mức chất lượng vừa phải, mắt thường khó thấy khác biệt. Nếu đặt chất lượng quá thấp thì ảnh nào cũng mờ, kể cả JPEG.

Có phải đổi hết ảnh cũ trên website không?

Không bắt buộc. Ưu tiên ảnh lớn ở trang chủ, banner và trang sản phẩm xem nhiều; ảnh nhỏ, ít xem có thể để sau.

Google có xếp hạng cao hơn vì dùng WebP không?

Google không ưu tiên định dạng nào. WebP giúp trang nhẹ và nhanh hơn, và tốc độ là một phần của trải nghiệm trang.