“Khách của tôi toàn cô chú lớn tuổi, họ đâu có xem web.” Đây là suy nghĩ khá phổ biến của chủ nhà thuốc, phòng khám, cửa hàng điện máy, đại lý vật tư nông nghiệp. Thực tế, khách lớn tuổi vẫn gặp website của bạn, chỉ là theo đường khác với người trẻ. Câu hỏi đúng không phải “họ có dùng không” mà là website cho người lớn tuổi cần khác đi chỗ nào để họ đọc được và liên hệ được.
Khách lớn tuổi đến website bằng những đường nào?
- Link con cháu gửi qua Zalo: “Má coi cái này nè”. Họ mở trên điện thoại, thường là màn hình nhỏ, đôi khi đã chỉnh chữ hệ thống to hơn.
- Tìm trên Google bằng giọng nói, rồi bấm vào kết quả đầu.
- Quét mã QR trên danh thiếp, tờ rơi, bao bì.
- Xem giúp người khác: người trẻ xem rồi đưa điện thoại cho bố mẹ quyết định.
Điểm chung: họ ít khi lướt nhiều trang. Họ cần thấy ngay thông tin chính và một cách liên hệ dễ nhất, thường là bấm gọi.
Chữ: to hơn, đậm vừa, tương phản rõ
Kích thước và độ đậm
Chữ thân bài nên đủ lớn để đọc thoải mái trên điện thoại mà không phải phóng to; tránh dùng nét chữ quá mảnh. Tiêu đề và giá nên to hơn hẳn phần còn lại. Font tiếng Việt phải hiển thị dấu rõ ràng; bài chọn font chữ tiếng Việt cho website có hướng dẫn kiểm tra lỗi dấu.
Màu chữ và nền
Chữ xám nhạt trên nền trắng, chữ trắng đè lên ảnh là hai lỗi phổ biến. Bộ hướng dẫn WCAG (tiêu chuẩn quốc tế về khả năng tiếp cận nội dung web) khuyến nghị độ tương phản tối thiểu 4,5:1 cho chữ thường ở mức AA. Không cần đo từng chỗ, nhưng nếu bạn phải nheo mắt dưới nắng mới đọc được thì khách lớn tuổi càng khó.
Câu ngắn, chữ quen
Một ý một dòng; dùng “Giờ mở cửa”, “Gọi đặt hàng” thay vì “Working hours”, “Hotline order”.
Nút bấm và thao tác: ít bước, khó bấm nhầm
- Nút gọi to, ghi rõ việc sẽ xảy ra: “Bấm để gọi 09xx…”, không chỉ có biểu tượng điện thoại nhỏ.
- Khoảng cách giữa các nút đủ rộng để ngón tay không chạm nhầm.
- Không dùng ảnh trượt tự chạy chứa thông tin quan trọng: khách chưa đọc xong thì ảnh đã chuyển.
- Hạn chế cửa sổ bật lên che màn hình; nút đóng nhỏ xíu ở góc rất khó bấm.
- Không bắt đăng ký tài khoản chỉ để hỏi giá hay đặt lịch.
Form: hỏi ít, nói rõ
Với khách lớn tuổi, form càng ngắn càng tốt: họ tên, số điện thoại, nội dung cần hỏi. Nhãn ô nằm phía trên ô nhập (không chỉ là chữ mờ bên trong, vì gõ vào là chữ mất). Sau khi gửi, hiện thông báo rõ: “Đã nhận, cửa hàng sẽ gọi lại cho cô chú trong giờ làm việc”. Nhiều người lớn tuổi thích gọi điện hơn điền form, nên luôn để số điện thoại ngay cạnh form.
Nội dung khách lớn tuổi hay tìm
- Địa chỉ và cách đến: ghi cả tên xã, phường mới lẫn cách gọi quen thuộc (“khu vực huyện Bình Sơn cũ”), vì sau sắp xếp đơn vị hành chính nhiều người vẫn quen tên cũ.
- Giờ mở cửa, có giao hàng hay đến nhà không.
- Giá hoặc khoảng giá, cách thanh toán (tiền mặt, chuyển khoản).
- Hướng dẫn bằng hình cho các thao tác đơn giản, ví dụ cách dùng sản phẩm.
Tốc độ tải cũng là chuyện dễ đọc
Khách lớn tuổi thường dùng điện thoại đời cũ hoặc mạng di động yếu ở vùng xa. Trang nặng, ảnh lớn chưa nén, video tự phát khiến trang tải chậm, chữ nhảy lung tung trong lúc tải và họ dễ bấm nhầm. Nén ảnh, bỏ hiệu ứng không cần thiết, để thông tin quan trọng hiện ra trước là cách giúp cả người lớn tuổi lẫn mọi khách khác.
Thử với một người thật
Cách kiểm tra rẻ và hiệu quả nhất: nhờ bố mẹ hoặc một khách quen lớn tuổi mở website trên điện thoại của chính họ, rồi hỏi ba việc: tìm giờ mở cửa, tìm giá một sản phẩm, gọi cho cửa hàng. Quan sát chỗ họ dừng lại hoặc bấm nhầm, sửa đúng chỗ đó.
Bạn có thể mở các mẫu trong kho demo của WebCut trên điện thoại của người lớn trong nhà để xem mẫu nào dễ đọc nhất trước khi chọn. Khi làm web cho khách ở Quảng Ngãi, WebCut có thể chỉnh cỡ chữ, nút gọi theo nhóm khách chính của bạn; xem cách làm việc ở trang làm website cho cửa hàng tại Quảng Ngãi.
Khách của bạn phần lớn là cô chú lớn tuổi? Nhắn Zalo 0947805184 hoặc gọi 0947588971 để được góp ý website hiện tại dễ đọc đến đâu.
Câu hỏi thường gặp
Làm chữ to có làm website trông kém hiện đại?
Không nhất thiết. Nhiều giao diện hiện đại dùng chữ lớn, khoảng trắng rộng; cái làm website trông cũ là bố cục rối, không phải chữ to.
Có cần làm riêng một phiên bản cho người lớn tuổi?
Không cần. Website dễ đọc cho người lớn tuổi thường cũng dễ dùng hơn cho mọi người, nhất là khi xem dưới nắng.
Có nên thêm nút đọc to nội dung?
Có thể, nhưng không bắt buộc. Điện thoại hiện nay đã có sẵn chức năng đọc màn hình; ưu tiên làm chữ rõ và nút gọi to trước.
