Trước khi đặt cọc, bạn có quyền chọn: hỏi kỹ, so sánh, hoặc thôi. Sau khi đã chuyển tiền, mọi câu hỏi trở thành thương lượng. Vì vậy, khoảng thời gian trước khi đặt cọc là lúc nên hỏi nhiều nhất. Dưới đây là mười câu hỏi trước khi làm website mà chủ cửa hàng, doanh nghiệp nhỏ nên gửi cho đơn vị làm web. Hãy hỏi bằng tin nhắn hoặc email để câu trả lời được lưu lại. Bài này không thay cho hợp đồng; khi đã chọn được đơn vị, đọc tiếp bài hợp đồng làm website nên có những điều khoản gì để đưa các câu trả lời vào văn bản.
Nhóm 1: tiền
1. Giá này đã gồm những gì?
Hỏi cụ thể: bao nhiêu trang, có viết nội dung không, có đưa sản phẩm lên giùm không, bao nhiêu lần chỉnh sửa, có tên miền và hosting năm đầu không. Một câu trả lời rõ là một danh sách; câu trả lời mơ hồ là "trọn gói hết". Ví dụ, trên bảng giá WebCut, gói web mẫu có sẵn 500.000đ là 4–5 trang dựng từ mẫu, và giá chưa gồm hosting, tên miền. Biết trước như vậy bạn tính được tổng chi phí thật.
2. Năm sau gia hạn tên miền và hosting bao nhiêu?
Nhiều gói rẻ năm đầu nhưng giá gia hạn cao hơn hẳn. Hỏi giá gia hạn, ai nhắc gia hạn, và chuyện gì xảy ra nếu quên. Đây là khoản bạn trả mỗi năm, lâu hơn nhiều so với phí làm web một lần.
3. Đặt cọc bao nhiêu, thanh toán phần còn lại khi nào?
Hỏi tỷ lệ cọc và mốc thanh toán gắn với việc gì: duyệt giao diện, bàn giao, hay khi website chạy trên tên miền thật. Mốc gắn với kết quả nhìn thấy được thì dễ kiểm tra hơn mốc gắn với ngày.
Nhóm 2: quyền sở hữu
4. Tên miền đứng tên ai?
Nên đứng tên bạn hoặc doanh nghiệp của bạn. Tên miền là địa chỉ của cửa hàng trên mạng; nếu đứng tên bên làm web, đổi đơn vị về sau sẽ rất phiền. Hỏi luôn cách bạn tự đăng nhập quản lý tên miền.
5. Tôi có trang quản trị không, ai giữ mật khẩu?
Hỏi bạn có tài khoản quản trị riêng không, tự sửa được những gì (giá, ảnh, bài viết), có hướng dẫn không. Hỏi luôn: nếu sau này đổi đơn vị chăm sóc, bạn có lấy được dữ liệu và nội dung không.
Nhóm 3: công việc
6. Ai chuẩn bị nội dung và ảnh?
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến website trễ hẹn. Hỏi rõ: bạn gửi chữ và ảnh, hay đơn vị viết giúp; nếu viết giúp thì có tính thêm không; ảnh lấy từ đâu và có quyền dùng không.
7. Được sửa mấy lần trước khi bàn giao?
Hỏi số vòng chỉnh sửa giao diện và nội dung, và thế nào là "sửa" (đổi màu, đổi ảnh) so với "làm thêm" (thêm trang mới). Biết trước để gom góp ý một lần cho gọn.
8. Bao lâu xong, và các mốc ở giữa?
Hỏi thời gian dự kiến kèm điều kiện: tính từ khi bạn gửi đủ nội dung hay từ khi đặt cọc. Hỏi mốc xem bản nháp, mốc duyệt, mốc bàn giao. Đơn vị làm việc rõ ràng sẽ trả lời bằng các mốc, không chỉ "nhanh lắm".
Nhóm 4: sau bàn giao
9. Website có lỗi sau khi bàn giao thì ai sửa, trong bao lâu?
Hỏi cụ thể: lỗi gì được sửa miễn phí, trong thời gian bao lâu, báo lỗi qua kênh nào, phản hồi trong bao lâu. Mỗi đơn vị có chính sách riêng; điều quan trọng là bạn có câu trả lời bằng chữ. Hỏi thêm: "chuẩn SEO" trong báo giá cụ thể là những việc gì (tiêu đề, mô tả, sitemap, tốc độ…). Không ai cam kết được thứ hạng trên Google; đơn vị nào hứa "lên top" chắc chắn thì nên hỏi lại kỹ.
10. Nếu dừng giữa chừng thì sao?
Câu ít ai hỏi nhưng rất cần: nếu bạn đổi ý, hoặc đơn vị không làm tiếp được, tiền cọc xử lý thế nào, bạn nhận lại được những gì đã làm (bản thiết kế, nội dung, tên miền). Câu trả lời cho câu này nói nhiều về cách đơn vị làm ăn.
Cách dùng danh sách này
- Gửi cả mười câu trong một tin nhắn cho mỗi đơn vị bạn đang cân nhắc; so sánh câu trả lời cạnh nhau.
- Câu nào bị lờ đi hoặc trả lời chung chung, hỏi lại một lần nữa.
- Lưu lại toàn bộ tin nhắn; khi làm hợp đồng hoặc biên nhận cọc, đưa các câu trả lời quan trọng vào văn bản.
Nếu bạn ở Quảng Ngãi và muốn hỏi trực tiếp, WebCut có chi nhánh ở Bình Sơn; xem trang dịch vụ làm web cho doanh nghiệp Quảng Ngãi hoặc gửi câu hỏi qua trang liên hệ.
Muốn gửi luôn mười câu này cho WebCut? Nhắn Zalo 0947805184 hoặc gọi 0947588971; bạn sẽ nhận câu trả lời bằng tin nhắn để lưu lại.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi nhiều như vậy có làm đơn vị làm web khó chịu không?
Đơn vị làm việc nghiêm túc thường thích khách hỏi rõ từ đầu, vì đỡ hiểu lầm về sau. Nếu bị né tránh, đó cũng là một câu trả lời.
Gói miễn phí có cần hỏi kỹ như vậy không?
Có, nhất là câu về tên miền, hosting và gia hạn: dù phí làm web bằng 0, bạn vẫn trả tiền tên miền và hosting hằng năm.
Có nên đặt cọc khi chưa thấy bản mẫu nào?
Nên xem trước mẫu giao diện hoặc website đã làm của đơn vị đó, để biết phong cách và chất lượng trước khi đặt cọc.
